
Inauguracyjne spotkanie Forum Prognoz Rady Fiskalnej
28 kwietnia 2026
Analiza BRF dotycząca Wieloletnich założeń makroekonomicznych na lata 2026-2030
5 czerwca 2026Rada, działając na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o Radzie Fiskalnej, wydała opinię o Wieloletnich założeniach makroekonomicznych na lata 2026-2030 (WZM26).
Na podstawie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o Radzie Fiskalnej, Rada Fiskalna opiniuje prognozy makroekonomiczne wykorzystywane na potrzeby opracowania projektu ustawy budżetowej. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Minister Finansów przedstawił Radzie Ministrów „Wieloletnie założenia makroekonomiczne na lata 2026-2030”, wykorzystywane na potrzeby opracowania projektu ustawy budżetowej. Rada Fiskalna otrzymała ten dokument 28 kwietnia 2026 r., w dniu jego przyjęcia przez Radę Ministrów.

Kluczowe wnioski i rekomendacje zawarte w opinii Rady Fiskalnej o WZM26 – link do pobrania tego dokumentu znajduje się pod grafiką niniejszego wpisu – to:
-
Scenariusz makroekonomiczny oparto na założeniach sprzed wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, mimo że prace nad dokumentem trwały jeszcze przez ponad miesiąc po rozpoczęciu konfliktu. W ocenie Rady Fiskalnej budzi to istotne wątpliwości co do realistyczności scenariusza bazowego oraz jego oparcia na najaktualniejszych dostępnych informacjach, co jest sprzeczne z wymogiem wynikającym z treści art. 4 ust. 1 dyrektywy 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 roku w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz. Urz. UE L 306 z 23.11.2011, str. 41, z późn. zm.), dalej jako „dyrektywa”. Założenia dodatkowego scenariusza szokowego mimo wszystko wydają się stosunkowo optymistyczne, zarówno w odniesieniu do skali szoku cen surowców energetycznych, jak i czasu trwania. W WZM26 słusznie wskazano, że niepewność wokół prezentowanego scenariusza makroekonomicznego jest relatywnie wysoka, a bilans czynników ryzyka negatywny.
-
Prognoza dynamiki PKB zawarta w WZM26 nie budzi zasadniczych zastrzeżeń na poziomie agregatu. Jest ona spójna z aktualnym konsensusem rynkowym, choć wyższa niż prezentowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Możliwość oceny struktury wzrostu pozostaje jednak ograniczona przez brak wystarczającego uzasadnienia wysokiej dynamiki inwestycji w 2027 r., brak wyróżnienia inwestycji publicznych i prywatnych oraz brak szczegółowych informacji o rozłożeniu w czasie dużych projektów publicznych, dostaw sprzętu wojskowego i wykorzystania środków z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Wątpliwości budzą również założenia dotyczące eksportu i importu, w szczególności wobec nieaktualnych założeń dla strefy euro oraz braku informacji o importochłonności dużych inwestycji. Prognoza ścieżki inflacji jest w ocenie Rady Fiskalnej niedoszacowana, zwłaszcza na rok 2026. Wynika to zarówno z nieuwzględnienia szoku cen surowców energetycznych w scenariuszu bazowym, jak i zawartego w WZM26 stwierdzenia o istnieniu dodatniej luki produktowej. Zaniżona ścieżka inflacji może także prowadzić do zbyt optymistycznego założenia dotyczącego ścieżki stóp procentowych i kosztu kapitału.
-
Zakres informacji fiskalnych prezentowanych w dokumencie jest niewystarczający, co utrudnia ocenę spójności scenariusza makroekonomicznego. W szczególności zakres informacyjny scenariusza makroekonomicznego nie jest zgodny z minimum wynikającym z art. 2 pkt. 9 o uofp. Brakuje ponadto założeń dotyczących przyszłej konsolidacji fiskalnej. W WZM26 nie określono precyzyjnie momentu wdrożenia działań sanacyjnych po przekroczeniu progu 55% PKB przez państwowy dług publiczny ani zakresu tych działań.
- Analiza ex post prognoz makroekonomicznych Ministerstwa Finansów (MF) z lat 2014-2024 wskazuje, że historyczne błędy tych prognoz są porównywalne lub niższe niż w przypadku pozostałych instytucji, a prognozy nie wykazują systematycznego obciążenia. Świadczy to pozytywnie o narzędziach analitycznych dotychczas wykorzystywanych do opracowania prognoz makroekonomicznych w MF.
W opinii o WZM26 Rada Fiskalna rekomenduje:
- traktowanie scenariusza wzrostu cen ropy związanego z wojną na Bliskim Wschodzie, silniejszego niż ten rozważany w „scenariuszu szokowym”, jako bazowego;
- rewizję prognozy inflacji uwzględniającą skutki wojny na Bliskim Wschodzie oraz zawarte w WZM26 założenie kształtowania się tempa wzrostu PKB powyżej potencjalnego;
- uzupełnienie uzasadnienia scenariusza o informacje pozwalające ocenić strukturę zakładanego wzrostu PKB, w szczególności nt. rozłożenia w czasie dużych inwestycji publicznych, wartości dostaw sprzętu wojskowego i wykorzystania środków z KPO;
- rozszerzenie informacji o przewidywanym harmonogramie i zakresie działań konsolidacyjnych w trybie art. 86 uofp (tj. po przekroczeniu progu 55% PKB przez państwowy dług publiczny), jak również innych reguł krajowych i unijnych;
- uzupełnianie zakresu informacyjnego wieloletnich założeń makroekonomicznych o zakładane w prognozie parametry polityki budżetowej, zgodnie z definicją scenariusza makroekonomicznego zawartą w uofp;
- uzupełnianie wieloletnich założeń makroekonomicznych o:
- tempo wzrostu produkcji potencjalnej i lukę PKB,
- założenia demograficzne (w tym liczbę ludności i emerytów),
- dynamikę zapasów.

